Core Web Vitals nedir diye soruyorsanız kısa cevap şu: Google’ın bir sayfanın gerçek ziyaretçiler için ne kadar çabuk yüklendiğini, tıklamalara ne kadar çabuk yanıt verdiğini ve yüklenirken ne kadar kararlı durduğunu ölçtüğü üç metrik. Bunlar LCP, INP ve CLS’dir ve Google Search sayfa deneyimini değerlendirirken bu ölçümlerden yararlanır.
Site hızı SEO’yu etkiler mi sorusunun dürüst cevabı “evet, ama tek başına belirleyici değil” olur. Aşağıda her metriğin ne demek olduğunu, eşik değerlerini, nasıl ölçüldüğünü ve geliştiriciye hangi soruları soracağınızı bulabilirsiniz.
Üç metrik, işletme sahibi diliyle
- LCP (Largest Contentful Paint): Sayfadaki en büyük içeriğin, genellikle ana görselin veya başlık bloğunun ekranda görünmesi için geçen süre. Ziyaretçinin gözünden: “Sayfa açıldı mı, yoksa hâlâ bekliyor muyum?”
- INP (Interaction to Next Paint): Bir düğmeye, menüye veya forma dokunduğunuzda sayfanın görsel olarak yanıt vermesi için geçen süre. Ziyaretçinin gözünden: “Tıkladım, site tepki veriyor mu?”
- CLS (Cumulative Layout Shift): Sayfa yüklenirken öğelerin beklenmedik biçimde kayma miktarı. Ziyaretçinin gözünden: “Tam butona basacakken sayfa aşağı kaydı, yanlış yere tıkladım.”
Bu üçü aynı sorunu üç yönden izler: Sayfa çabuk görünüyor mu, kullanırken akıcı mı, görsel olarak sakin mi?
Eşik değerleri: iyi, geliştirilmeli, zayıf
Google’ın web.dev üzerinde yayımladığı Core Web Vitals sayfasına göre bir metriğin “iyi” sayılması için sayfa yüklemelerinin en az %75’inde (75. yüzdelik dilim) eşiğin sağlanması gerekir. Mobil ve masaüstü ayrı değerlendirilir. Güncel eşikler şöyledir:
| Metrik | Neyi ölçer | İşletme sahibi için anlamı | İyi | Zayıf (resmi kaynakta INP için tanımlı) |
|---|---|---|---|---|
| LCP | Ana içeriğin görünme süresi | Ziyaretçi sayfayı terk etmeden içeriği görüyor mu? | 2,5 saniye veya altı | İyi eşiğin (2,5 saniye) üzerindeki değerler iyileştirme gerektirir |
| INP | Etkileşime yanıt süresi | Menü, form ve butonlar takılmadan çalışıyor mu? | 200 milisaniye veya altı | 500 milisaniyeden fazla |
| CLS | Düzen kayması miktarı | Sayfa yüklenirken yanlış tıklamaya yol açan kayma var mı? | 0,1 veya altı | İyi eşiğin (0,1) üzerindeki değerler iyileştirme gerektirir |
İki sınır arasında kalan değerler “geliştirilmeli” grubuna girer. Eşikler zamanla güncellenebileceği için karar vermeden önce web.dev sayfasındaki güncel değerlere bakmak iyi olur.
INP nedir, FID’den farkı ne?
INP, Mart 2024’te Core Web Vitals içinde FID’nin (First Input Delay) yerini aldı; bunu web.dev’deki INP açıklaması da belirtiyor. FID yalnızca ziyaretçinin ilk etkileşiminin ne kadar beklediğine bakıyordu. INP ise ziyaretçinin sayfada kaldığı süre boyunca yaptığı tıklama, dokunma ve klavye etkileşimlerini izler ve genel olarak en yavaş yanıtları temsil eden bir değer üretir.
Bu yüzden INP’yi iyi tutmak daha zordur. İlk tıklamada sorunsuz görünen bir sayfa, filtre menüsü açıldığında, bir sekme değiştirildiğinde veya form alanları doldurulurken takılıyorsa INP bunu yakalar. Sayfada çalışan ağır script’ler, sık görülen nedenlerden biridir.
Site hızı SEO’yu etkiler mi?
Kısa cevap: Evet, sayfa deneyimi bir sinyaldir; ama içeriğin aranan konuya uygunluğunun yerini tutmaz. Google’ın Search belgelerinde Core Web Vitals’ın sıralama sistemlerince dikkate alındığı ve iyi değerlere ulaşmanın önerildiği yazar. Bu cümle belgeye atfedilmiyor; aşağıdaki not yazarın Google’ın genel yaklaşımına dayanan kendi değerlendirmesidir: iyi bir sayfa deneyimi, ilgili ve kaliteli içeriğin yerini tutmaz.
Bu nedenle “hızı düzeltirsek sıralamamız yükselir” beklentisi gerçekçi değildir. Hız çalışmasının asıl işletme kazancı daha somuttur: Sayfa geç açıldığı veya kaydığı için gidip rakibine bakan ziyaretçi azalır, form doldurma ve arama butonuna basma ihtimali artar. Sıralamaya olası etkisi bunun yanında ek bir fayda olarak görülmelidir.
Nasıl ölçülür? Laboratuvar verisi ile saha verisi
İki ayrı veri türü vardır ve karıştırılması en sık yapılan hatadır:
- Laboratuvar verisi (Lighthouse): Sayfanın kontrollü bir ortamda, sabit cihaz ve bağlantı ayarlarıyla simüle edilen testi. Hata ayıklamak için yararlıdır, ama gerçek ziyaretçilerin yaşadığını birebir göstermez.
- Saha verisi (gerçek kullanıcı verisi): Siteyi gerçekten ziyaret edenlerin cihazlarından toplanan ölçümler. Core Web Vitals gerçek kullanıcı deneyimini yansıtan saha verisiyle ölçülür; laboratuvar skoru tek başına tam resmi vermez.
PageSpeed Insights bir adres girdiğinizde hem saha verisini hem Lighthouse sonucunu gösterir; yeterli ziyaret yoksa saha verisi görünmeyebilir. Search Console’daki Core Web Vitals raporu ise sitenizdeki adresleri mobil ve masaüstü için iyi, geliştirilmeli ve zayıf gruplarına ayırır. Raporların nasıl okunacağı için SEO raporlama nasıl yapılır? yazımıza bakabilirsiniz.
Küçük işletme sitelerinde sık görülen nedenler
Her sitenin sorunu farklıdır; ama kurumsal ve hizmet sitelerinde şu genel nedenlere sık rastlanır:
- Ağır görseller: Boyutu küçültülmemiş, gereğinden büyük yüklenen fotoğraflar LCP’yi geciktirir.
- Çok sayıda eklenti ve script: Kullanılmayan eklentiler, takip kodları ve canlı destek araçları INP’yi bozabilir.
- Reklam ve çerez bannerları: Sayfa yüklendikten sonra beliren bannerlar düzeni kaydırarak CLS’yi artırabilir.
- Yer ayrılmamış görsel ve yazı tipleri: Boyutu belirtilmemiş görseller ve geç yüklenen yazı tipleri içeriğin yer değiştirmesine yol açar.
- Yavaş sunucu: Hosting kalitesi, sayfanın ilk yanıt süresini ve dolayısıyla LCP’yi etkiler. Bu konuda alan adı ve hosting paketi seçimi yazısı yardımcı olur.
Ekran uyumu ayrı bir konudur ama hız deneyimiyle iç içe geçer; ayrıntı için mobil uyumlu web tasarım yazımıza göz atabilirsiniz.
Ajansa veya geliştiriciye sorulacak 5 soru
- Hangi sayfalar etkileniyor? Ana sayfa mı, hizmet sayfaları mı, form sayfası mı? Önceliği iş getiren sayfalar belirlemeli.
- Hangi metrik sorunlu? LCP, INP ve CLS’den hangisi eşiğin dışında; bunun nedeni ne?
- Sorun mobilde mi, masaüstünde mi? Ziyaretçilerinizin çoğu hangi cihazdan geliyorsa ona öncelik verilmeli.
- Sonuç saha verisine mi, laboratuvar skoruna mı dayanıyor? Yalnızca PageSpeed puanı gösteriliyorsa saha verisini de isteyin.
- Düzeltme sonrası nasıl doğrulanacak? Hangi araç, hangi tarihte ve ne kadar süre izlenecek? Saha verisi hemen değişmeyebilir; bu yüzden değişimin görünmesi zaman alabilir.
Hız takibinin tek seferlik bir iş olmadığını da unutmayın: Yeni eklenti, kampanya sayfası veya script eklendikçe değerler değişebilir. Bu yüzden düzenli kontrol, web sitesi bakım kapsamında konuşulması gereken kalemlerden biridir.
Kısa sorular, kısa cevaplar
PageSpeed Insights skorum düşükse sitem sıralamada düşer mi?
Tek başına belirleyici olmayabilir. Skor bir laboratuvar simülasyonudur; Core Web Vitals ise gerçek kullanıcı deneyimini yansıtan saha verisiyle ölçülür ve laboratuvar skoru tek başına tam resmi vermez. Önce saha verisine ve Search Console raporuna bakın.
Core Web Vitals’ı kendim ölçebilir miyim?
Evet. PageSpeed Insights’a adres girerek ve Search Console raporunu açarak ilk resmi görebilirsiniz. Nedenini bulmak ve düzeltmek ise genellikle teknik destek gerektirir.
İlgili hizmet ve sonraki adım
Sitenizin hız ve kullanıcı deneyimini baştan doğru kurmak veya mevcut sitedeki sorunları değerlendirmek isterseniz web tasarımı hizmetimizi inceleyebilirsiniz.